اولین ایرانی که به سرزمین ینگه دنیا وارد شد

(1205 هجری شمسی، 1226 هجری قمری)

میرزاابوالحسن خان شیرازی ملقب به ایلچی، که جهت گفتگو با دولتمردان و سیاستمداران بریتانیا اعزام شده بود . از بخت بد انگلیسی ها در هنگام بازگشت، کشتی حامل میرزاابوالحسن خان به دلیل طوفان از راه خود منحرف شد و به سوی غرب پیش رفت. به طوری که باد نیز به شدت تند و کشتی به سرعت می رفت. چنانچه در یک روز 212 مایل طی کرد زمین ینگ دنیا پیدا شد .(ینگه دنیا ی ا ینگی دنیا واژه ای ترکی به معنای برای دنیای نو می باشد.)، بدین ترتیب وی نخستین ایرانی بود که قدم به قارۀ آمریکا نهاد . چنان که خود می گوید روز دوازده شعبان وارد ریدوژانیرو که از مملکت ینگه دنیا است و مال پرتکش (پرتغال ست. این سفر در سال 1226 اتفاق افتاد. ( 196 سال قبل ). اگرچه در اسناد، میرزا ابوالحسن خان شیرازی به عنوان اولین کسی که پا در ینگه دنیا گذاشته ثبت شده است اما ممکن است اتباع دیگری از ایران که در سایر کشورها اقامت داشته بودند قبل از میرزا پا در خاک آمریکا گذاشته بودند.

نخستین سیاحان ایرانی در امریکا

نخستین سفرنامه ای که توسط یک ایرانی از سیر و سیاحت دوران اقامت در آمریکا نوشته شده « ملارضای » پسر « میرزا محمد علی » است خاطرات است. « حاجی سیاح » معروف به « ملاحتی » در این زمان فکر سفر به دیار جدید، حاج سیاح را سخت به خود سرگرم کرد ه بود . در استانبول که بود از ترک ها اخباری درمورد دیار جدید شنیده بود.

حاج سیاح در سفرنامه خود به ملاقات های مکرری که با رئیس جمهوری ایالات متحده Uysses Simson Grant «  اویسز سیمسون گرانت» داشته است اشاره می کند.

حاج سیاح در سال 1295 هجری قمری پس از بیست سال سیر و سیاحت در اقصی نقاط جهان با

ایران مراجعت نمود. وی که در مسافرت هایش، همه جا شاهد ترقیات روزافزون مردم جهان و اوضاع به سامان ممالک اروپایی بود، در مراجعت، از آشفتگی وضعیت کشور متبوع خویش به شدت متأثر گردید و مجدداً راه سفر را در پیش گرفته عازم هندوستان و سپس مصر و اروپا گردید.

نخستین وزیر مختار ایران در آمریکا

(1267 هجری شمسی، 1888 میلادی )« صدرالسلطنه » حسنقلی خان معتمدالوزاره بود که در سال 1888 به آمریکا رفت . وی که تازه از سفر مکه بازگشته بود در نخستین عید قربان پس از مراجعت از مکه که مقیم واشنگتن بود مراسم قربانی را در سفارت ایران به عمل آورد و به دریافت عنوان « حاجی واشنگتن » از طرف ناصرالدین شاه نائل گردید . گزارش هایی که « حاجی واشنگتن » از این مأموریت برای ناصرالدین شاه فرستاده بسیار جالب و خواندنی است که بخش مختصری از آن آورده می شود.

حسینقلی خان در این گزارش ها نظر خود را در مورد سیستم حکومتی آمریکا و محدودیت اختیارات رئیس جمهوری ابراز می دارد و می نویسد:

«تمام مردم ینکی دنیا فرداً فرد سلطان قادر مستقل هستند . مملکتی که پنجاه کرور نفس محترم سلطنتی دارد ببینید به چه اطمینان و آسایش راه می روند و کار می کنند و به چه اندازه این خلق محترم و با مکنت هستند . دولت علیه ایران به افتخار تمام می تواند بگوید که در آمریکا وزیر مختار مرا قبول نموده به او احترام کردند و هم بدانید که من با یک دولت محترم معتبری که اول دولت دنیا است آشنایی و دوستی دارم حکایت دیگر است حکایت اروپا و برلن و اسلامبول و لندن و پاریس و وینه نیست . . . این جا جای دیگر است .

تمام اهالی این مملکت به تمامی اهالی اروپا استهزاء می کنند و آنها را اجنبی می شمارند و روس و انگلیس را سخریه می نمایند و تمام بیدار و هوشیار و با علم و تربیت و مال اندیش هستند و زن های این مملکت با مردها در تربیت و کار تفاوت ندارند و تمام رجال و امنای دولت مواجب بخور و نوکر رعیت هستند و اگر خلافی بکنند جماعت آنها را معزول می نماید. در اجزای وکلا دو نفر هم غلام سیاه هست.»